Son zamanlarda Ege yi yaşam alenlarından biri olarak kabul eden

BALON BALIĞI

Diğer bilinen isimleri: Akciğer (veya Körük) balığı, Şişen balık, Üfleyici, Şişe balığı, Küre balığı, Sea squab (Piyasa ismi)

SİSTEMATİĞİ

Phylum : Vertebrata
Subphylum : Craniata
Classis : Osteichthyes
Subclassis : Actinopterygii
Ordo : Tetradoniformes
Subordo : Tetradontoidei
Familia : Tetradontidae
Genus : Sphoeroides
Species : maculatus

Bilimsel ismi : Sphoeroides maculatus

Authority : Bloch ve Schneider

• Cinse ait ismi Yunanca’da “küre” ve “benzemek” anlamına gelen kelimelerden kaynak almıştır. Balığın önden görünüşüne ithafen böyle bir isimlendirme yapılmıştır. Latince bir kelime olan tür adı “maculatus” benek benek olmak anlamına gelir.



BALON BALIĞI HAKKINDA

Kıyı balıkçılığını artıran 2. Dünya Savaşı sırasında etin vesikayla dağıtılmasının bir sonucu olarak Balon balığı önemli bir mahsül haline geldi. 1945 yılında New York bölgesindeki en büyük av neredeyse 1.060 t idi. O tarihten sonra avlanma 430 t’den aza düştü. 1963’te kurulan neredeyse 1 milyon tuzak ile av sayısı tekrar yükseldi ve 1969’da tekrar 40 t’ye kadar azaldı. New York ’taki Balon balığı bulunan bölgelerdeki azalma, fiyatlarda büyük bir düşüşe neden olan Chesapeake Bay dalyanının gelişmesine bağlandı.

Long Island ’ın doğu kıyısındaki koylarda yapılan Balon balığı avının azalması; açık denizlerde balık avının başlamasına, tuzakla avlanmanın azalmasına ya da doğal sebeplere bağlanabilir. Bu azalma önemli boyutlarda olmuştur. Şöyle ki 1963 ’te 385 t ’nin üzerinde av yapılırken, 1969 ’da bu sayı 41 t’ye düşmüştür. Sonuçlar, Long Island ve okyanustaki Balon balığı dalyan çalışmalarındaki son yükselmelere dayanır. Bu da gösterir ki; dalyan çalışmaları hemen hemen devlet sularındaki kaynakları istismar etmiştir. Balon balığı, New York kıyı balık ihracatının önemli bir türü sayılır. Ne yazık ki Balon balıkları Long Island’ın doğu kıyılarındaki balık ihracatının önemli bir parçasını oluşturmaz. Bundan dolayı da oradaki balık ticaretini de etkilememiştir.

1960-1963 yılları arasında kuruluşlarının sayısında gerçekleşen artış, gerçek bir bolluğa ulaşılmış olmasına bağlanır. Bu da dalyan çalışmalarının değişimlere uğramasıyla gerçekleşmiştir. 1960’tan 1962’ye kadar Greath South Bay’daki avlanma 58.000 den yaklaşık 314.000’e yükselmiştir. 1963 yılında avlanma önceki yıllara oranla daha az olmuştur.
Balon balığı; temizlenip, derisi yüzülüp, “sea squab” market ismiyle taze balık ticaretinin bir parçası olarak satıldı. Etinin protein kalitesi hemen hemen proteininkine denktir. Bolluk zamanında, talep edilenden fazla avlanan Balon balıklarının bir kısmı gelecekteki satışlar için dondurulmuş, bir kısmı da balık yemi olarak kullanılmıştır.


DOĞAL YAŞAM ALANLARI HAKKINDA

Ergin balon balıkları, nehir ağzının med-cezir seviyesinden kıyıdan birkaç kulaç mesafedeki derinliklere kadar bulunan kıyı balıklarıdır. Kumsal alanları ve gemi enkazlarının yakınını veya üzerini tercih ederler. Ayrıca çamurda, deniz kabuklarında ve çakıl zeminde de bulunabilirler.

Balon balıkları yumurtalarını kıyıya yakın sığ sularda bırakırlar. Larvaları pelajik canlılardır.

ÜREMELERİ

Cinsiyetleri ayrı olan canlılardır. Dişiler de erkekler de ikinci büyüme mevsimlerinde cinsel bakımdan ergin duruma gelirler. Yumurtlama yeteneği olan bireyler 88 mm kadar küçük boyutta olabilirler. Doğurma alışkanlıkları ile ilgili çok az şey bilinmektedir. Ama, birden fazla eşi olan ve rasgele çiftleşen bireyler olabilirler. Yumurtaların döllenmesi haricidir.



ÇİFTLEŞMELERİ

Yumurtlama mevsimleri ilkbahar sonunda başlar, bütün yaz boyunca devam eder ve sonbahar başında sonlanır. Bu Chesapeake’de görülen bir özelliktir. Cope Hatteras’ın güneyinde yumurtlama mevsimleriyle ilgili her hangi bir bilgiye ulaşılamamıştır.

Çiftleşmeleri henüz gözlenememiştir ama gün ışığının olduğu saatlerde yumurtladıkları tahmin edilmektedir. Ayrıca ebeveynlerin yumurtalarını koruduklarına dair bir delil de bulunamamıştır.

Bir yumurtlama mevsiminde kaç kez yumurta bıraktıkları bilinmiyor ama erkeklerin çirfleşmeye hazır oldukları dönem dişilere oranla daha uzun olduğundan erkeklerin birkaç defa sperm bırakabilecekleri düşünülüyor. Çiftleşmenin en başarılı olduğu dönem Haziran ve Temmuzdur. Bu dönemde erkekler çiftleşme yeteneklerinin en az olduğu zamanı yaşarlar.


YUMURTALARI

Yumurtalar şeffaf, küresel, düz ve yapışkan bir tabakayla kuşatılmış ve simetrik olmayan bir yapıdadır. Yapışkan olmaları nedeniyle bir araya gelip bir kütle oluştururlar. Bir kap içine alındıklarında tek bir tabaka halinde dizilirler ve yapışkan zarları altıgen bir görünüm alır.

Yumurtaların ekvatoral bölgesinde 3,4 mm kalınlığında erime oranı düşük çok sayıda renksiz yağ damlacıklarından oluşan köpüksü bir küme oluşur. Blastodermin gelişeceği bölgede gevşek, yeşil yapıda bir kısım meydana gelebilir.


EMBRİYOLAR

Balon balığı yumurtaları için kuluçka süresi 20 C deki suda 112 saattir. Döllenmeyi izleyen iki saatte ilk hücre bölünmesi tamamlanır ve 16 saatlik bir sürede genetik materyal şekil almaya başlar. 24 saatte embriyo belirgindir ve 44 saat tamamlandığında yumurta sarısının yarısı harcanmış durumda olur. 70. saatte omurgaya ait kısımlar belirgindir ve dağınık siyah kramatoforlar embriyonun her yerinde görülür. Artık gözleri belirgindir, kuyruk ucu serbest hale gelmiştir ve yağ damlacıkları yumurta sarısının dorsal kısmında toplanmıştır. 90. saatte kırmızı ve turuncu kramatoforlar mevcut olan siyah kramatoforlara eklenir. Birkaç küçük siyah kramatofor burun ucunda ve irisin arka kısmında mevcut hale gelir. Sayısız, büyük, siyah dendritik kramatoforlar yumurta sarısının ventral yüzeyinde ortaya çıkarlar. Yağ damlacıkları birkaç büyük damlacık halinde bir araya gelirler. Embriyo yumurtadan çıkmadan hemen önce embriyonun pigment içeriği artar. Hücrelerin pigment oluşturması posterior yönde genişler ve birdenbire embriyonun kıç tarafıyla sinir kordonu arasında durur. Pigment oluşumunun bitmesiyle, embriyonun dorsal yüzeyinde çok güzel bir görünüme sahip olan, yoğun, sarı benekler ortaya çıkar.





LARVALAR

Çoğu larva önce 2,4 mm uzunluğundaki kuyruğunu yumurtadan çıkarır. Küçük yumurta sarısı halen yağ damlacıklarını içermektedir. Larvanın vücudundaki pigment oluşumu çok sayıda kırmızı, turuncu, sarı ve siyah kramatofor içerir. Vücudun etrafında sayısız küçük tümsekçikler vardır. Larva yumurtadan çıktıktan 24 saat sonra burun delikleri görünür durumdadır. Yanal organlar görünmeye başlar. Göğüs boşluğuna ait elemanlar görünür durumdadır ve gözbebeği siyahtır. 48 saat sonra yumurta sarısı iyice azalmıştır. Ağız ve anüs açılır ve gözün renkli kısmında yeşil pigment oluşumu ortaya çıkar. 72 saat sonunda ağız artık fonksiyonel hale gelmiştir. Larva 7 mm boyuna geldiğinde ergin özellikleri göstermektedir ve şişme yeteneğine sahiptirler. Ama boyut olarak erginlerden daha cılızdırlar. Daha büyük gözleri vardır ve ergin renklerinin hepsine sahip değillerdir.


GENÇ BİREYLER

Genç bireylerin genel morfolojileri erginlerinkine eşittir ama renk oluşumları bakımından farklılıkları vardır. Genç balık 40-100 mm uzunluğundaki bireylerde görülmeye başlayan koyu, siyah beneklere sahip değildir. Genç bireylerdeki yanal, büyük, koyu işaretler yumurtamsı şekil alırlar ve ergin desenine ulaşırlar. Diken gelişimi en az 10 mm boyundaki bireylerde ortaya çıkar.

 

 

 


 

 

ERGİNLER

            Su sıcaklığındaki anı değişimlerin etkileri üzerinde yapılan labaratuvar çalışmaları, balon balıklarının sıcak etkiye soğuk etkiden daha çok dayandıklarına işaret eder. 72 saatlik süre boyunca dayanabildikleri en yüksek sıcaklık 32,5 °C dir ve 8 °C den alttaki sıcaklıklara dayanamazlar.

YIRTICILARI

Balık avlayan kuşlardan Pandion haliaetus’un balon balıklarını avlıyor olabilecekleri düşünülmektedir. Ama buna dair bir kanıt bulunamamıştır. Bu konuda elde edilen tek veri bu kuşların balon balıklarına başarısız saldırılarda bulunduğudur. Çünkü balon balıkları kendilerini şişirerek kuşun pençelerinden kurtulmaktadır


PARAZİTLERİ

• Nematodlardan  Asccaris spp.
 A. Habena

• Cestodalardan  Tetrarhynchus bisulcatus

• Trematodlardan  Distomum vibex
 Gasterostomum gracilescens


BESLENMELERİ

Genellikle omurgasızları avlayarak beslenirler. Güçlü çeneleri yakaladıkları her şeyi ısırıp, yutmalarını sağlar. Krustaselerin sinir düğümünü koparıp onları felç etmek üzere ilk önce önden ısırır. Mavi yengeçlere saldırmak üzere gruplar oluşturdukları bilinir.


BESİNLERİ

• İstiridyeler
• Midyeler
• Karından bacaklılar – Haminoea
• Midye benzeri deniz kabukluları
• Karidesler – Crago vulgaris
• Pagurus yengeçleri
• Deniz kestaneleri
• Konik kabuklu deniz hayvanları
• Algler
• Deniz yosunları


BÜYÜME

Omurgalı olan balon balıklarının büyüme belirtileri yaşlarının tayin edilmesinde kullanılır.

Her yaş grubu için dişiler erkeklerden daha büyüktür. Büyümelerinin önemli kısmı ilk büyüme sezonlarında, Hazirandan Ekime kadar olan dönemde gerçekleşir.

METABOLİZMALARI

Deney sonuçlarına göre balon balıkları tembel canlılardır. Bunun nedeninin kanlarındaki hücre ve kimyasal madde oranları olduğu belirlenmiştir.


HAREKETLERİ

Vücut hareketi olarak yüzgeçlerini kullanarak yer değiştirirler. Gün ışığında su içinde ilerlerler, gece ise dipte hareketsiz olarak dururlar. Genç bireyler büyük belirsiz yönlerde hareket eden gruplar halinde bulunurlar. Erginler ise genellikle yalnız ve serbest hareket ederler.
 

UYARANLARA VERDİKLERİ TEPKİLER

Balon balıkları geçici süreler için kendilerini şişirme yeteneğine sahiptirler. Şişirme mekanizması güçlü kaslar yardımıyla ağızdan hava veya su emmeyi kapsar. İçlerine çektikleri hava veya suyu karın bölgelerinde bulunan halka şeklindeki bir sfinkter ile içerde tutarlar. Ağızda bulunan ve aşağı doğru duran solunum kapağının bu sistemde işlevi ya çok azdır yada yoktur. İçerde tutulan sıvı, sfinkterin rahatlamasının ardından, önce aralıklarla gelen fışkırtmalarla, sonra onu takip eden bir akımla ve son olarak damlalarla balığın vücudundan dışarı atılır.

Balon balıklarının maksimum büyüklükleri 35,6 cm’dir. Ama çoğunluğu 25,4 cm’den küçüktür. Belirli bir uzunluktaki erkeklerin ağırlığı dişilerden daha azdır. New Jersey’de yapılan araştırmalarda dişilerin genel ağırlıklarının 82 gr olduğu saptanmıştır. Virginia’dan toplanan örneklerle yapılan araştırmalarda %99’unun 89 gr ağırlığında olduğu saptanmıştır. Balon balıklarının yumurtlamadan önce ve sonra ölçülen ağırlıklarına göre üreme periyotlarından sonra (Temmuz-Kasım) daha uzun ve daha ağır oldukları saptamıştır.

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !